آنتی بیوتیک ها
تقسیم بندی آنتی بیوتیک ها بر اساس عملکرد :
|
1.موثر بر سنتز دیواره سلولی(مهار سنتز دیواره) |
این دسته تماماْ باکتریوسید هستند
|
|
2.مهار کننده سنتز پروتئین |
بسته به نوع پروتئین میتوانند باکتریوسید یا استاتیک باشند |
|
3.موثر بر غشا سیتوپلاسمی |
این دسته تماما باکتریوسید هستند |
|
4.موثر بر اسید نوکلئیک |
این دسته تماما باکتریوسید هستند |
|
5.آنتی متابولیت ها |
بسته به نوع مسیر متابولیکی که غیر فعال میشود. میتوانند باکتریوساید یا استاتیک باشند. |
دراین قسمت تنها به گروه بندی عملکردی آنتی بیوتیکها اشاره و از آنتی بیوتیک های مهم هر گروه مثال هایی آورده شده . در قسمت های دیگر به بررسی کاملتر هر آنتی بیوتیک از لحاظ ساختار ، مکانیسم اثر و عوارض خواهیم پرداخت .
آنتی بیوتیک های موثر بر دیواره :
این دسته شامل آنتی بی بیوتیک های بتالاکتام مانند پنی سیلین ها ، سفالوسپورین ها ، کارباپنم ، سفامایسین ، مونوباکتام ها ، باسیتیراسین ، سیکلوسرین ، فسفومایسین و مونئومایسین و آنتی بیوتیک های گلیکو پپتیدی مانند ونکومایسین ، تیکوپلانین ، رامنوپلانین ، رسیتوستین .
آنتی بیوتیک های موثر بر غشای پلاسمایی :
این گروه از آنتی بیوتیک ها به دو گروه تقسیم میشوند :
گروه اول نظم غشا را بر هم میزنند مانند پلی میکین B ، پلی میکسین E ، تیروسیدین و داپتومایسین .
گروه دوم باعث ایجاد منفذ در غشا میشوند مانند گرامیسیدین و والینومایسین .
نکته مهم : آنتی بیوتیک هایی مانند آمفوتریپسین B ، نیستاتین ، پیمارسین و ایمیدازولها مانند کتوکونازول بر روی غشا قارچ ها موثر می باشند .
آنتی بیوتیک های موثر بر سنتز پرونئین ها
این گروه از آنتی بیوتیک ها به دو گروه تقسیم میشوند :
A : آنتی بیوتیک هایی که با اتصال به زیر واحد 30s ریبوزوم مانع پروتئین سازی میشود که شامل : آمینو گلیکوزید ها ( جنتامایسین ، توبرامایسین ، آمیکاسین و . . . ) ، تتراسیکلین ها ، موپیروسین ها ، اگزازولیندیون ها می باشند
B: آنتی بیوتیک هایی که با اتصال به زیر واحد 50s ریبوزوم موجب مهار پروتئین سازی میشوند که شامل : کلرامفینیکل ، ماکرولید ها (اریترومایسین ، کلاریترومایسین ، آزیترومایسین ) ، لینکوزآمیدها (لینکومایسین و کلیندامایسین) ، اسید فوزیدیک ، استرپتوگرامیدین ها میباشد.
آنتی بیوتیک های موثر بر اسید نوکلئیک
A.مهار کننده های همانندسازی : شامل کینولون ها (نالیدیسیک اسید) و فلوروکینولون ها (سیپروفلوکساسین)
B.مهار کننده های رونویسی : ریفامپین ، ریفابوتین ، استرپتولیدیجین ، استرپتوواریسین ، اکتینومایسین ، نووبیوسین ، کلوفازمین ، گریزئوفولوین
این گروه آز آنتی بیوتیک ها به دو گروه تقسیم میشوند :.
آنتی بیوتیک های آنتی متابولیت یا رقابتی :
آنتی بیوتیک هایی از قبیل سولفونامیدها ، تری متوپریم ، پیریمتامین ، نیتروفورانتوئین و ...