گروه آموزشی دانشمندان جوان

بخش تشریحی

موقعیت تشریحی

اتموئید

 استخوان مکعبی شکلی که در قسمت قدامی کف کاسه سر، در زیر استخوان فرونتال، در جلوی استخوان اسفنوئید قرار دارد.

تیغه یا صفحه عمودی

Perpendicular plate

· تیغه استخوانی نازک و چهارگوشی که از سطح تحتانی صفحه غربالی عموداً به پایین آمده و قسمت فوقانی دیواره بینی Nasal septum را تشکیل می دهد.

ù کنار قدامیß خار بینی استخوان فرونتال و ستیغ استخوان های بینی

ù کنار خلفیß در بالا ستیغ اسفنوئید و در پایین با استخوان وومر

ù کنار تحتانیß عضروف تیغه بینی

صفحه غربالی

Cribriform plate

· بخش سوراخ سوراخ استخوان اتموئید است که در دو طرف کریستاگالی قرار گرفته است.

· با اشغال بریدگی اتموئیدال استخوان فرونتال، قسمتی از سقف حفره بینی را می سازد.

کریستاگالی یا زائده تاج خروسی

· برآمدگی سه گوش فوقانی استخوان اتموئید که در خط وسط صفحه غربالی، به درون حفره کرانیال قدامی برجسته شده است. این قسمت در بین دو صفحه غربالی قرار دارد.

· گاهی در ضخامت آن یک سلول هوایی اتموئیدال وجود دارد.

ù کنار خلفیß داس مغزی

ù کنار قدامیß استخوان فرونتال

زائده های بالی کریستاگالی

Ala of crista galli

دو بال کوچک کنارقدامی کریستاگالی که با فرورفتگی های مشابهی در استخوان فرونتال مفصل می شوند و سوراخ کور(فورامن سکوم) را می سازند.

ناودان بویایی

Olfactory groove

· در طرفین کریستاگالی، دو ناودان طولی بدین نام وجود دارد که شامل سوراخ های متعددی برای عبور رشته های عصب بوبایی هستند.

لابیرنت ها(توده های طرفی)

· حاوی تعدادی حفرات سلول هوایی با جدار نازک هستند که در بین دو سطح استخوانی عمودی قرار دارند.

· این حفرات در سه گروه قدامی، میانی، خلفی قرار گرفته اند.

· تقریبا شبیه مکعب نامنظم دارای شش سطح است.

سطح مدیال توده طرفی

· قسمتی از دیواره خارجی حفره بینی طرف خود را می سازد. و شامل تیغه نازک و زبری است که از صفحه غربالی به سمت پایین امتداد یافته و در پایین به لبه آزاد، خمیده ای به نام کونکای میانی بینی ختم می شود.

ù قسمت فوقانی سطح داخلیß دارای ناودان های عمودی است.(در اثر عبور شاخه های عصب بویایی بوجود آمده اند.)

ù قسمت خلفی سطح داخلیß شامل مه آتوس فوقانی بینی( شکاف  مایل قدامی- خلفی) است که از بالا توسط کونکای فوقانی بینی محدود می گردد. سلول های هوایی اتموئیدال خلفی به درون این مه آتوس باز می شوند.

کونکای میانی بینی

·  در پایین و جلوی مه آتوس فوقانی، قرار دارد و در تمامی طول سطح داخلی توده طرفی امتداد می یابد.

ù کنار تحتانیß آزاد و ضخیم است.

ù سطح خارجیß مقعر بوده و مه آتوس میانی را بوجود می آورد.

اتموئیدال بولا

· برآمدگی گردی بر روی دیواره خارجی حفره بینی است که در زیر کونکای میانی بینی قرار گرفته است.

· سلول های هوایی اتموئیدال میانی، این برآمدگی را در دیواره خارجی مه آتوس میانی بینی ایجاد می کنند.

· دهانه ورودی سلول های هوایی اتموئیدال میانی به درون مه آتوس میانی بینی یا در رأس اتموئیدال بولا قرار دارد یا بالاتر از آن.

اینفاندیبولوم

· گذرگاه عمیق انحناداری که از مه آتوس میانی به سمت بالا و جلو امتداد می یابد.

· سلول های هوائی اتموئیدال قدامی به داخل اینفاندیبولوم باز می شوند.

مجرای فرونتونازال

در 50 درصد جمجمه ها، اینفاندیبولوم در جهت بالا تا سینوس فرونتال ادامه دارد.

هیاتوس سمی لونار

· در ادامه اینفاندیبولوم، در زیر بولا اتموئیدال و بالای زائده قلابی به طرف عقب شکاف هلالی بدین نام قرار دارد که دهانه سسینوس ماگزیلاری به آن باز می شود.

· این قسمت به صورت شیاری در بخش اتموئیدی دیواره خارجی حفره بینی می باشد.

· به درون این قسمت، بخش های زیر باز می شوند:

ù در جلو و بالاß کانال فرونتونازال و سینوس های اتموئیدال قدامی

ù در پائین و عقبß سوراخ سینوس ماگزیلاری

ù در بین دو قسمت فوقß سوراخ های سلول های هوایی اتموئیدال میانی

ناحیه OMC

Osteomeatal complex

· در زیر کونکای میانی، جایی که دهانه سینوس های فرونتال، اتموئیدال و ماگزیلاری باز می شود این ناحیه قرار دارد.

· منابع گوش، حلق و بینی محدوده  OMC را در طرف مدیال کونکای میانی و طرف خارج لامینای اوربیتال اتموئید مشخص می کنند.

سطح خارجی توده طرفی

· یک صفحه صاف و چهار گوشی به نام صفحه اوربیتال(کاسه چشمی) که قسمت اعظم جدار داخلی اوربیت را می سازد.

این صفحه اوربیتالی با بخش های زیر مفصل می شود:

ù در بالاß صفحه اوربیتالی استخوان فرونتال

ù در پایینß ماگزیلا و زائده اوربیتالی استخوان پالاتین

ù در جلوß استخوان لکریمال

ù در عقبß با استخوان اسفنوئید

لامینا اوربیتالیس یا پاپیراسه

صفحه نازک و چهارگوشی که سطح خارجی توده طرفی را می سازد.

زائده قلابی

Uncinate process

·از صفحه اوربیتال این زائده به طرف پایین و عقب خارج می گردد.

· این زائده در جدار داخلی سینوس ماگزیلاری یا دهانه سینوس قرار می گیرد وبا زائده اتموئیدال کونکای تحتانی بینی مفصل می شود.

· کنار فوقانی این زائده آزاد بوده و حد داخلی هیاتوس سمی لونار را در مه آتوس میانی بینی محدود می کند.

سطح خلفی توده طرفی

· حاوی سلول های هوایی بزرگ و نامنظم و ناقصی است که با تنه اسفنوئید و زائده اربیتال استخوان پالاتین مفصل شده و به سلول های کاملی تبدیل می گردند.

سطح قدامی توده طرفی

با استخوان لکریمال و زائده فرونتال استخوان ماگزیلا مفصل می گردد.

سطح تحتانی توده طرفی

با ماگزیلا مفصل می شود.

سطح فوقانی توده طرفی

· شامل تعدادی سلول های هوایی باز است که در مجاورت سلول های باز دیگری که در لبه های شکاف اتموئیدال استخوان فرونتال وجود داشت قرار گرفته، به سلول های هوایی کامل تبدیل می گردند.

ناودان(کانال) های اتموئیدال قدامی و خلفی

بر روی سطح فوقانی توده های طرفی وجود دارند که با ناودان های مشابه استخوان فرونتال مفصل شده و مجاری اتموئیدال قدامی و خلفی را می سازند.

کونکای فوقانی بینی

· قسمتی از استخوان اتموئید که از دیواره فوقانی- خارجی حفره بینی به سمت داخل برجسته می شود.

· در زیر آن، مه آتوس فوقانی بینی و در بالای آن، بن بست اسفنوئیدال قرار گرفته است.

· سینوس اتموئیدال خلفی به مه آتوس فوقانی باز می شود.

کونکای میانی بینی

· قسمتی از استخوان اتموئید که از دیواره خارجی حفره بینی به سمت پایین و داخل برجسته می شود.

· در بالای آن، مه آتوس فوقانی بینی و در زیر آن، مه آتوس میانی قرار گرفته است.

· این کونکا، بر روی بولا اتموئیدالیس و هیاتوس سمی لوناریس قرار دارد.

سوراخ اتموئیدی قدامی

· سوراخی در دیواره داخلی اوربیت بین استخوان های اتموئید و فرونتال.

· از این سوراخ عروق و عصب اتموئیدال قدامی عبور می کنند.

سوراخ اتموئیدی خلفی

· سوراخی در دیواره داخلی اوربیت بین استخوان های اتموئید و فرونتال.

· از این سوراخ عروق و عصب اتموئیدال خلفی عبور می کنند.