رادیوگرافی از دهان و دندان
رادیوگرافی دهان و دندان در عین ساده بودن سخت تر از رادیوگرافی ساده است.
یکی از دلایل سختی رادیوگرافی دندان جاگذاری فیلم های دندانی در دهان بیماران است که بعضی موقع موجب بریدگی زبان بیمار و بعضی موقعی دست دادن حالت قی و استفراغ است.
رادیوگرافی دهان و دندان متاسفانه در طول ۴ سال تحصیل هیچ وقت به دانشجویان یاد داده نمی شود. فقط در حد ۴ صفحه آقای تورچیان در کتاب تکنیک ۳ آورده و دوست عزیزمان یاسر آقا هم در این باب کتاب فوق العاده خوبی تالیف کرده اند.
رادیولوژی یک رشته ای است که عملاْ باید یاد گرفته شود و با کتاب خواندن آدمیزاد به جایی نمی رسد.
در کتاب راهنمای جیبی پرتونگاری مریل ۲۰۱۲ تا انجایی که مقدور بود ما از اناتومی و سطوح دهان و نحوه رادیوگرافی دهان صحبت هایی کردیم.
ما در این جا مختصری صحبت می کنیم. اما شما می توانید از انتشارات خسروی کتاب رو تهیه کرده و همراه خود داشته باشید.
پرینت از این مباحث از خود کتاب گرون تر در میاد.
ورود به سایت جامع آموزش رادیوگرافی دهان و دندان
دانلود پاورپوینت رادیوگرافی دهان و دندان با تکنیک بایسکتینگ یا نیمساز
ساختمان دندان و سطوح دندانی
|
تاج Crown |
بخش از دندان که در خط لثه ای واقع است. |
|
مینای دندان Enamel |
بافت سخت کریستالی که عاج را در قسمت تاج دندان می پوشاند. سخت ترین ماده در بدن انسان است. |
|
عاج Dentin |
بخشی از دندان که به طور مستقیم در زیر مینا و سمان قرار دارد. نرمتر است و محتوی اب بیشتری می باشد دارای پایانه های عصبی میکروسکوپیکی است. عاج بسیار بیشتر مستعد ابتلا به پوسیدگی و سایش ناشی از مسواک زدن می باشد. |
|
پالپ Pulp |
ساختار نرم داخلی دندان( به عبارتی،حفره مرکزی عاج) بوده و محتوی عروق خونی، بافت همبند و اعصاب می باشد.
اتاقک پالپPulp Chambe: ساختار داخلی نرم، داخل دندان مربوط به تاج که کانال( یا کانال های) پالپ متصل است.
کانال پالپPulp Canal: ناحیه ای از بافت پالپ داخل ریشه دندان که به اتاقک پالپ متصل می شود.
حفره پالپ Pulp Cavity: فضای داخل دندان که محتوی پالپ است. |
|
سمانCementum |
ماده شبه استخوانی که ریشه دندان را می پوشاند.( به عبارتی پوشاننده عاج دندان در قسمت ریشه می شود). |
|
ریشه Root |
بخشی آناتومیکی دندان که با سمان پوشیده می شود. و در حفره فکی جا داده شده است جایی که به سیستم پریودنتال و بخش رادیکولار دندان متصل می یابد.
پریودنتال: بافت پیوندی است که ریشه دندان را به حفره دندانی متصل می نماید.
گردن: حدفاصل تاج و ریشه را می نامند. |
|
سطح مزیالMesial Surface |
- نشان دهنده قسمت های قدامی قوس آرواره ای است که به دندان های پیش و نیش منتهی می شود.
- سطحی از دندان که در نزدیکی سطح مدیال قوس دندانی قرار دارد.( مخالف دیستال) |
|
سطح دیستال Distal Surface |
- نمایانگر قسمت های خلفی قوس فکی است که به دندان های آسیاب( مولار) ختم می شوند.
- سطحی از دندان است که نسبتاً دورتر از سطح مدیال قوس دندانی قرار دارد.( مخالف مزیال) |
|
سطح لابیال یا بوکال Buccal or Labial Surface |
- به قسمت خارجی قوس دندانی اطلاق می شود.
- به نمای خارجی یا قوس دندانی نزدیک لب ها گفته می شود.
- سطحی از دندان است که در خلف دندان ها، نزدیک به گونه واقع است( بوکال= مخالف زبانی)
- سطحی از دندان که نزدیک به لب ها واقع است( لبیال= مخالف زبانی)) |
|
سطح کامی یا زبانی Lingual or palatal Surface |
- به قسمت داخلی قوس دندانی اطلاق می شود.
- مربوط به نمای داخلی دندان ها یا قوس دندانی نزدیک به زبان یا کام است.( مخالف صورتی) |
|
سطح صورتیFacial Surface |
- سطحی از دندان است که مقابل رو به لب( لبیال) یا گونه (بوکال) است. |
|
سطح آکلوزال Occlusal plane |
- سطح جونده، دندان های آسیاب کوچک و بزرگ است. |
|
سطح اینسایزال Incisal surface |
- سطح برنده دندان قدامی می باشد. |
زاویه مزیالی:
اگر سرتیوب به سمت دندان های مولار باشد زاویه مزیالی است.
زاویه دیستالی:
اگر سرتیوب به سمت دندان های قدامی باشد زاویه دیستالی خواهد بود.
زاویه عمودی(ورتیکال):
سر تیوب در راستای عمود تنظیم می شود. به طور قراردادی اگر سر تیوب به سمت پایین باشد زاویه مثبت و اگر به طرف بالا باشد زاویه منفی.
زاویه افقی:
سر تیوب حرکت در راستای افق را نشان می دهد.
* محل تمرکز اشعه بیانگر زاویه افقی است.
زوایای عمودی برای دندان ها( این زاویا منبع به منبع متفاوت است)
|
دندان ها |
ماگزیلا |
مندیبل |
|
سانترال(۱) |
۴۵ درجه پایین |
۱۵درجه بالا |
|
لترال و کاسپید(کانین)(۲و۳) |
۴۵درجه پایین |
۲۰درجه بالا |
|
بای کاسپید(پره مولر) و مولر اول(۴و۵و۶) |
۳۵درجه پایین |
۱۰درجه بالا |
|
مولر(۷و۸) |
۳۰درجه پایین |
۰درجه پایین |
برای فک پایین سطح آکلوزال مطرح است.
برای فک بالا خط آلا- تراگوس( خطی که زبانه گوش را به پره بینی مصل می کند.)
دندان ها
|
نام دندان |
تعداد |
|
پیش Incisor |
2(سانترال و لترال) |
|
نیش Canines(Cuspid) |
1 |
|
آسیای کوچک Premolars(Bicuspid) |
2 |
|
آسیای بزرگ Molar |
3
به دندان آسیاب سوم، دندان عقل (یا عقل و خرد) Wisdom می گویند. علت نامگذاری: انسان همزمان با رویش دندان عقل (تقریباً 17 تا 21 سالگی) به عقل و خرد کامل دست می یابد. |
تصاویر

نارنجی: سطح اپیکال
قرمز: دیستال
آبی: مزیال
زرد: کرونال

تکامل و ظهور دندان ها
| Upper Teeth |
Eruption Time |
| Central Incisor دندان پیش مرکزی |
7 to 8 years old |
| Lateral Incisor دندان پیش جانبی |
8 to 9 years old |
| Cuspid (Canine) دندان نیش |
11 to 12 years old |
| First Bicuspid (Premolar) دندان آسیای کوچک |
10 to 11 years old |
| Second Bicuspid (Premolar) |
10 to 12 years old |
| First Molar دندان اسیای بزرگ |
6 to 7 years old |
| Second Molar |
12 to 13 years old |
| Third Molar (Wisdom Tooth) دندان عقل |
17 to 21 years old |
| |
| Lower Teeth |
Eruption Time |
| Central Incisor |
6 to 7 years old |
| Lateral Incisor |
7 to 8 years old |
| Cuspid (Canine) |
9 to 10 years old |
| First Bicuspid (Premolar) |
10 to 12 years old |
| Second Bicuspid (Premolar) |
11 to 12 years old |
| First Molar |
17 to 21 years old |
| Second Molar |
11 to 13 years old |
| Third Molar (Wisdom Tooth) |
17 to 21 years old |








* دندان ۴ بالا دو ریشه دارد.
* هریک از دندان های ۶-۷-۸ سه ریشه.










